Politieke steun voor collectief eigendom wooncoöperatie

De afgelopen maanden zijn we intensief bezig geweest met onze lobby naar de gemeentepolitiek, vooral naar aanleiding van de plannen voor de Korte Verspronckweg, één van onze potentiële locaties.

Daarbij hebben we vooral duidelijk proberen te maken dat de essentie van een wooncoöperatie het collectief eigendom is, dus dat wij als vereniging het hele complex in eigendom hebben en iedereen huurt. 

De gemeente Haarlem lijkt daar nog moeilijk aan te kunnen wennen. Op de Zwemmerslaan wordt de ‘wooncoöperatie’ nu ingevuld met koopwoningen van het Knarrenhof en ook voor de Korte Verspronckweg had de gemeente een wooncoöperatie met koopwoningen voor ogen. 

We proberen de politiek ervan te overtuigen dat een échte wooncoöperatie alleen collectief eigendom heeft, en dus geen particulier eigendom, én dat we al een gedetailleerde berekening hebben hoe we dit gaan financieren en exploiteren, én dat er bijvoorbeeld in Amsterdam (waar Haarlem via de Metropoolregio Amsterdam ook bij hoort) al vele geslaagde voorbeelden zijn. 

Onze lobby lijkt effect te hebben. 

In februari lag het Plan van Eisen voor de Leefomgeving (PvEL) voor de Korte Verspronckweg ter inzage, dit is een globaal plan hoe de gemeente wil dat het gebied ingericht wordt en hoeveel woningen er ongeveer moeten komen, en waar die ongeveer moeten komen.

Ook de wooncoöperatie stond in het plan. Tot onze verbazing werd er in het plan uitgegaan van een wooncoöperatie met individuele koopwoningen, dus particulier eigendom. De gemeente zou daarin het advies hebben gevolgd van een door hen ingeschakeld bureau. 

We hebben natuurlijk via de formele, schriftelijke, weg op de plannen gereageerd, en hebben in februari bij de behandeling van het plan ingesproken in de Commissie Ontwikkeling. Naar aanleiding daarvan is is het plan voor de Korte Verspronckweg gewijzigd, zodat er ook huur mogelijk is (hoewel op de website van de gemeente nog steeds alleen koop staat). 

Maar wij waren nog niet helemaal tevreden. We merkten dat de wooncoöperatie nog niet zo bekend is binnen de gemeentepolitiek. In april zijn we dan ook in gesprek gegaan met diverse leden van de nieuwe coalitie. Sommigen hadden inderdaad nog nooit van het idee van een wooncoöperatie gehoord, dus het was goed dat we daar waren. Gelukkig stonden de meeste politici er zeer positief tegenover. 

In juni, bij het vaststellen van het definitieve plan voor de Korte Verspronckweg, hebben we opnieuw ingesproken bij de commissie ontwikkeling, waarna Pro het initiatief heeft genomen om samen met de Partij voor de Dieren, het CDA, D66 en SP in de gemeenteraad van 17 juni een motie in te dienen. 

In die motie stond onder meer dat een ‘wooncoöperatie in collectief eigendom de nadrukkelijke voorkeur heeft, en dat deze ook moet worden meegenomen in de selectie- en beoordelingscriteria van de tender.

Deze motie is door 74 procent van de gemeenteraad aangenomen. Nu moeten we natuurlijk afwachten hoe het uiteindelijk in de tendervoorwaarden terecht komt, maar het was al superfijn te merken dat we binnen de politiek een luisterend oor hebben gevonden.

De zoektocht gaat verder

Zelfbouwkavels Zwemmerslaan (Proeftuin Cajanus – HBB Groep).  We hebben weer contact opgenomen met HBB, de projectontwikkelaar die de tender heeft gewonnen in samenwerking met het Knarrenhof.  De projectmanager gaf aan dat er vooralsnog andere plannen zijn voor de overige communities, maar mocht dat veranderen, dan zou ze ons dat direct laten weten. De deur staat dus nog op een kier

De korte Verspronckweg Ondanks onze herhaalde pogingen om bij de bedenkers van dit plan aan tafel te zitten, krijgen wij telkens te horen dat we pas mee mogen denken als de plannen al bedacht zijn. Wij zouden uitgenodigd worden voor een participatiebijeenkomst en op de hoogte gehouden worden via een nieuwsbrief, maar dit is tot nu toe niet gebeurd. Inmiddels staat deze participatiebijeenkomst voor het eerste kwartaal van 2026 gepland. Wij blijven contact zoeken. Inmiddels hebben we begrepen dat het plan vertraging heeft opgelopen. (Zie hier de projectpagina van de gemeente).

Delftplein De gemeente heeft inmiddels een op die plek aanwezige kleine strook grond overgenomen van de gemeente Velzen en kan nu verder met de plannen. In 2026 gaan zij de eisen opstellen voor de verkoop van de grond. In augustus hadden we een gezellige potluckparty op deze plek, en vonden we de plek meevallen. Toch hebben de andere locaties vooralsnog onze voorkeur.
(Zie hier de projectpagina van de gemeente).

Groot Clooster is een prachtige, toekomstige ontwikkelplek in Heemstede (zie hier info van de gemeente Heemstede . We zijn in contact gekomen met de gemeente en ook met een tiny house community die daar graag een plek wil creëren. Wij denken dat we heel goed samen met hun een deel van dit terrein zouden kunnen ontwikkelen. Hiervoor zijn we in contact met diverse partijen in de gemeente Heemstede.

Voormalige KPN centrale op de Jan Pieterszoon Coenlaan 2. Inmiddels helaas verkocht onder voorbehoud. Ik (Ineke) loop elke week langs dit mooie gebouw en dacht altijd wat een mooie plek zou dit zijn om te ontwikkelen als Ons Groene Huis. En toen ik het voor de kerst te koop zag staan hebben we gelijk gemaild naar de makelaar, maar die vertelde helaas dat het biedingsproces al was afgelopen. We hebben geschreven dat wij een groep bewoners zijn die graag mee wil denken over de ontwikkeling, realisatie en bewoning van deze te herontwikkelen locatie. En zij heeft teruggeschreven dat zodra de verkoop definitief is ze de nieuwe eigenaar vragen contact met ons op te nemen. Wie weet….. Meer info over deze plek vind je hier.

Kortom, We zijn nog steeds heel enthousiast over onze kansen op deze mooie plekken.

Ons Groene huis op de politieke toer

Dit najaar hebben we onze banden met de gemeentepolitiek van Haarlem en Heemstede aangehaald. In Heemstede hebben we contact gezocht met diverse politieke partijen, en een aantal leden van ons zijn naar een politiek café van de gemeente Heemstede (november 2025) geweest. De leiders van die partijen spraken over hun intenties voor de komende tijd. Wat opviel waren de woorden: verbinding zoeken, gemeenschapszin, sociale cohesie, zelfredzaamheid, samenredzaamheid en het uitdaagrecht. En de intentie om wonen en groen te combineren.  En niet toevallig zijn wij als OGH een groep mensen voor wie alle bovengenoemde woorden, de intenties en de idealen, vanzelfsprekend en haalbaar zijn. We hopen met alle partijen in gesprek te gaan om hun te vertellen dat wij hen kunnen helpen om hun wensen voor deze plek te realiseren.

Verder hebben we contact gezocht met de gemeenteraadsfracties die in 2023 het initiatiefvoorstel Samen Beter Wonen indienden. Dit zijn PvdA-Groenlinks, D66, Partij voor de Dieren, CDA en de Actiepartij. In dat voorstel wordt beschreven hoe collectieve woonvormen kunnen worden gestimuleerd. Dit voorstel is in juni 2023 door de gemeenteraad aangenomen. Er staan o.a. in dat er in Haarlem drie plekken voor wooncoöperaties worden aangewezen (De Zwemmerslaan, De Verspronckweg en het Delftplein).

Overleg met verschillende fracties en inspreken in de commissie Ontwikkeling, heeft er toe geleid dat in de gemeenteraadsvergadering van 18 december, bij de behandeling van het nieuwe Volkshuisvestingsplan van de gemeente Haarlem, een motie ‘collectief aan de slag’ aangenomen is. Ook werden onze zorgen (via de fractie van PvdA en GroenLinks) dat door de tenderprocedures wooncoöperaties toch minder kansen krijgen dan beoogd, geuit. Wethouder voor de gehele gemeenteraad toe dat het bij de tender Zwemmerslaan wellicht niet goed is gegaan: ‘Ik herken wel dat we nog eens goed moeten kijken naar de tenders die we hebben en dat collectief wonen daar echt een goede plek in krijgt’, aldus Roduner.

In de motie wordt verder voorgesteld een tenderbegeleider aan te stellen, om het ons als wooncoöperaties makkelijker te maken, en te onderzoeken of  een ‘fast lane’ voor wooncoöperaties in gesteld kan worden en of er een voorfinancieringsfonds van de gemeente voor wooncoöperaties in het leven geroepen kan worden.

Op deze laatste dingen reageerde wethouder Roduner echter afhoudend, er zou geen budget en menskracht voor zijn.

Bij de gewonnen tender van de Zwemmerslaan is een Knarrenhof als wooncoöperatie opgevoerd. Volgens ons (en inmiddels bevestigd door de wethouder) lijkt hier bij de aanbesteding inderdaad iets niet goed te zijn gegaan. In de formele aanbestedingsstukken zijn namelijk alleen juridische eisen aan een wooncoöperatie opgenomen (zoals dat het om een vereniging moet gaan met een democratisch bestuur), maar staat er niets over de bedoeling van een wooncoöperatie, zoals opgenomen in Samen Beter Wonen. Volgens dit besluit is een wooncoöperatie een initiatief van de bewoners zelf, waarbij de woningen niet in eigendom van de bewoners zijn, maar van het collectief. Wij vinden dat Knarrenhof hier niet aan voldoet, omdat het een plan van ‘bovenaf’ is, waarvoor mensen kunnen inschrijven, en omdat het om koopwoningen (met particulier eigendom) gaat.

Opnieuw op zoek naar locaties

Na de eerste enorme teleurstelling zijn we weer met goede moed nieuwe mogelijkheden gaan onderzoeken:

Een van de andere communities op de Zwemmerslaan. We zijn in contact geweest met de projectmanager van de Zwemmerslaan HBB, die de tender heeft gewonnen in samenwerking met het Knarrenhof. Zij gaf aan dat ze vooralsnog andere plannen had voor de overige communities, maar mocht dat veranderen, dan zou ze ons dat direct laten weten. De deur staat dus nog op een kier. Ook onze wooncoöperatie expert bij de RABO bank ziet mogelijkheden voor ons op de Zwemmerslaan en gaat daar nog met de projectontwikkelaar over in gesprek.

Ontwikkelzones Haarlem-Zuidwest en Zijlweg. Eind augustus hebben we een gesprek met de contactpersoon in de gemeente van deze ontwikkelzones. De korte Verspronckweg, een locatie die we al eerder in beeld hadden, is ook onderdeel van de zone Zijlweg.
In de gemeentestukken stond dat er ook gedacht om plek te geven aan een wooncoöperatie. Wij hebben daarom contact gezocht met projectcoördinator van deze locatie. We staan nu op de Nieuwsbrieflijst. Ook is onze vraag doorgestuurd naar de woonadviseur die zich bezighoudt met de wooncoöperatie in de gemeente.

Hof van Heemskerck in de Maerten van Heemskerckstraat. Dit pand was helaas al toegezegd aan iemand anders. Mocht de koop niet doorgaan, dan komt de makelaar bij ons terug.

Landgoed-Dennenheuvel. Dit is een prachtige ontwikkelplek in Bloemendaal, waar de zusters hebben gewoond en woongemeenschap de ARK. In de laatste nieuwsbrief van Dennenheuvel stond echter dat de besturen van Stichting Arkgemeenschap Regio Haarlem en Dennenheuvel Concept BV gezamenlijk hebben geconcludeerd dat huisvesting van de Ark in de nieuwbouw van Dennenheuvel in Bloemendaal financieel niet haalbaar is. Wij betreuren dat zeer en hebben Dennenheuvel Concept BV een brief gestuurd om te onderzoeken of wij de door de zusters vereiste maatschappelijke functie kunnen vervullen op die plek. Dennenheuvel was ook al in de picture toen Ons Groene Huis is opgericht in 2016!

Delftplein: In een raadsstuk van de gemeente staat dat onderzocht moet worden of realisatie van een wooncoöperatie haalbaar is op deze plek. Op vrijdagavond 22 augustus organiseren we om 18:00 uur een potluckparty om te ervaren of dit een plek voor ons kan zijn. Iedereen is van harte uitgenodigd om dit met ons te onderzoeken (krijg je nog geen uitnodigingen voor onze bijeenkomsten? Meld je hiernaast aan (of helemaal onderaan op mobiel)).

Groot Clooster. Dit is een prachtige plek in Heemstede. Er is een brief naar de gemeente gestuurd om te kijken of er mogelijkheden zijn voor een wooncoöperatie in de gemeente Heemstede.

De Egelantier, het prachtige complex midden in het centrum van Haarlem, waarvoor het oude plan niet doorgaat en waarvoor de gemeente weer nieuwe plannen maakt.